maandag 15 oktober 2018

Rijkdom en armoede

Er bestaan grote geldelijke verticale verschillen tussen personen, groepen en volkeren. Zo is er een heel grote kloof tussen de inkomens van de top en de basis in onnoemlijk veel bedrijven, en tussen de financiele wereld en veel andere economische en maatschappelijke sectoren. Het gemiddelde loon van topbestuurders is 17 tot 20 keer groter dan dat van gewone werknemers. Een toenemend verticaal verschil is er aan het ontstaan tussen werkenden in vast dienstverband, flexibel werkenden en niet-werkenden. Beide fenomenen schreeuwen zo langzamerhand om een fundamentele herziening van de arbeidsmarkt. Dan is er natuurlijk nog steeds die kloof tussen ontwikkelde en minder en niet ontwikkelde landen. Zelfs binnen Nederland bestaat er een dergelijke kloof. Zo is daar sedert 2006 het aantal armen, naar onze eigen westerse maatstaven  wel te verstaan, gestegen van 850 duizend  naar 1,25 miljoen mensen. Anno 2017 kunnen bijna 300 duizend Nederlandse huishoudens door geldgebrek geen uitgaven doen voor verwarming of kleding, of stellen ze die noodgedwongen uit. En dan is er die absurde mondiale kloof tussen personen. De enkele tientallen gigantisch rijken over de hele wereld bezitten anno 2018 evenveel als de 3,5 miljard armsten, 50% van de wereldbevolking! Ons westerse kapitalistische stelsel, nog steeds buiten het Westen driftig gecopieerd, is gestoeld op de gedachte dat als de economie maar lang genoeg groeit deze ongelijkheid vanzelf verdwijnt. Terwijl dat niet gebeurd. Linkserige economen vinden dat grote ongelijkheid minstens flink verminderd moet worden. Rechtse economen vinden haar juist goed voor de economie en voor het aanwakkeren van talenten,

De inkomens- en vermogensongelijkheid heeft historisch gezien plaatselijk en mondiaal een ongekend niveau bereikt. Ze zijn heel zorgelijk. De hebzucht heeft onverbiddelijk en oogverblindend toegeslagen, hoe hoger in menselijke gelederen, hoe meer. Politiek en regeringen, als ze daar al oog voor hebben, nemen dat voor lief of vinden dat ze daar niets aan kunnen doen of hoeven te doen. Symptomatisch hiervoor zijn de ontwikkelingen op het gebied van de belastingontwijking. Trustkantoren en financiele adviseurs hebben een gigantische industrie kunnen en mogen opbouwen om voor bedrijven en individuele schatrijken de belastinglasten zo klein mogelijk te maken, en belastingconcurrentie is internationaal een belangrijke pijler geworden van politiek en economisch beleid. Op die manier worden onnoemelijk grote bedragen welbewust aan maatschappij en samenleving onttrokken. Minder rijken en armeren daarentegen worden eerder angstig en onzeker. Over de toekomst in het algemeen en die van hun kinderen in het bijzonder, en over de beschikbaarheid van allerlei zaken, zoals pensioenen en voldoende zorg en onderwijs.

De grote inkomens- en vermogensverschillen lijken te moeten onderstrepen en rechtvaardigen dat er van nature nou eenmaal ongelijkheid en ongelijkwaardigheid bestaan en moeten bestaan tussen mensen. In feite vermorzelen ze het feit dat alle mensen juist bij al hun horizontale en verticale verschillen in geaardheden en toerustingen fundamenteel gelijk dan wel gelijkwaardig zijn. Alle grote geestelijke overleveringen hebben dit altijd benadrukt. Maar die overleveringen, die we overigens zelf gestalte hebben gegeven, schijnen merkwaardigerwijs niet te stroken met de donkere zijde van ons mens zijn . En voor zover ze in het vat zijn gegoten van menselijke instituties hebben ze hun eigen inspiratie veelvuldig geweld aangedaan en doen ze dat nog steeds. Er hebben anno 2018 verschillende fundamentele brede maatschappelijke discussies plaats, zoals die over de man-vrouw-verhouding en over het ecologische vraagstuk. Het is de hoogste tijd geworden dat de kwestie van de inkomens- en vermogensongelijkheid, nu een jaar of tien indringend aangekaart, in dit forum wordt opgenomen                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      *********************