donderdag 22 oktober 2015

Spiritueel Management Aanduidingen - 5. Dualiteit en non-dualiteit

Dualiteit en non-dualiteit is denk ik het onderliggende centrale thema in alle geestelijke en bedrijfsspirituele oriĆ«ntaties in het westen die zich op de een of andere manier en in bepaalde mate laten inspireren door oosterse overleveringen.

Dualiteit staat voor het ondergaan en aanwakkeren van allerlei tweespaltigheden, tegenovergesteldheden. Scherpe en minder scherpe. Dat zijn er in de loop van de tijd nogal wat geworden.
God-mens, God-natuur, mens-natuur, hemel-aarde, hemel-hel, natuur-cultuur, aanleg-opvoeding, verstand-gevoel, mening-feit, oordeel-aanvaarding, ware werkelijkheid-beoordeelde werkelijkheid, hier en nu-daar en dan/toen, doen-niet doen, wijsheid-weten, relatief-absoluut, zijn-worden, verbinding-afgescheidenheid, geluk-pijn, gezondheid-ziekte, eenvoud-complexiteit, rijkdom-armoede, winst-verlies, constructie-destructie, liefde-haat, vergeving-verwijt, liefde-haat, vrijgevigheid-hebzucht, geloof-wetenschap, hoop-wanhoop, nabijheid-distantie, geboorte-dood, leven-dood, tijd-eeuwigheid, reflexief-prereflexief ...
Nondualiteit staat voor het kweken en ervaren van eenheid, Samen vallen, heldere aanwezigheid, universaliteit, heelheid, ongekunstedheid, bewustheid.

Het gaat om een uitermate belangwekkend en spannend leerpunt. Alleen: vaak proef je in menige verhandeling dat het erom zou gaan om te komen tot nondualiteit en om dualiteit te overwinnen en achter ons te laten. Dit is niet zo. Laat ik zeggen: het is tegelijk waar en niet waar. De valkuil kan zijn dat we dualiteit als verkeerd en minder volmaakt beleven en proberen te ontlopen en nondualiteit als het ideaal en als enige juiste gesteldheid gaan nastreven, als een doel.

(Afbeelding: Het Huwelijk - Demetrescu - Cosmas en Damianuskerk, Rome,  tentoonstelling 2011)

Ik zelf ben dualist-nondualist. Ik geloof dat er tegelijk spanning en samenhang is tussen de kenmerken en de uitingen van het leven,van de werkelijkheid, van het menselijke bestaan en van het leven en werken en samenleven en samenwerken. De volledige aanvaarding van die spanning brengt ons tot de verwerkelijking van samenhang. Omgang met dualiteit gaat dan eigenlijk boven streven naar nondualiteit. Ze gaat er hoe dan ook aan vooraf. Samenhang is dan het geschenk, de genadegave. Niet dat we daar niets voor hoeven doen maar dat zit hem dan vooral in hoe we met de spanning omgaan.

In het kader van spiritueel management hebben we met in ieder geval vier fundamentele spannings-samenhangscomplexen te maken.
* De immateriele en materiele werkelijkheid. Enerzijds de wereld van het waarneembre, het hanteerbare, het vergankelijke, het veranderlijke. Anderzijds de wereld van het niet-waarneembare, het niet-beheersbare, het onvergankelijke, het onveranderlijke. Het is onze gezamenlijke menselijke bestemming om in leven en werken en samenleven en samenwerken het immateriele in het materiele tot uitdrukking te brengen.
* Het kosmische en het menselijke karma. Enerzijds de inwerking van alles op alles, in alle richtingen van ruimte en tijd, tot in het oneindige. Anderzijds de inwerking van het denken, spreken en handelen van ieder mens  op het denken, spreken en handelen van ieder ander mens, van de dichtste nabijheid tot de verste afstand. Beide karma's werken ook weer op elkaar in. Waarbij de verantwoordelijkheid krachtens menselijk karma zich ook over het kosmische karma uitstrekt. Het is onze gezamenlijke menselijke bestemming om kosmisch en menselijk karma steeds meer op elkaar af te stemmen.
* Bedrijvigheid en werk. Bedrijvigheid is alles wat we doen en maken. Werk is alles wat we doen en maken maar dan als persoonlijke opdracht, als de onmisbare persoonlijke manier om beide gezamenlijke bestemmingen gestalte te geven.
* Sacrale en seculiere rationaliteit. Geestelijke en instrumentele rationaliteit. Met name de omgang met het immateriele vraagt een andere manier van denken, spreken en handelen dan de omgang met het materiele. Ze zijn niet een en hetzelfde maar we staan gezamenlijk en individueel voor de opgave ze verenigbaar te maken en steeds meer te verenigen, in elkaar te verstrengelen.

De afgebakende formele en informele samenlevings- en samenwerkingsverbanden waarin we ons van dag tot dag bewegen en waarin we tegelijk leiding geven en leiding ontvangen hebben ten aanzien van deze vier spannigs- en samenhangsvelden een bemiddelende sleutelrol.


Geen opmerkingen:

Een reactie posten